1 Definitie van kināyah‑ṭalāq

Ṭalāq kan worden uitgesproken door middel van duidelijke, expliciete woorden (ṣarīḥ), maar ook door indirecte aanduidingen, metaforen of idiomen die een scheiding suggereren. Deze indirecte uitdrukkingen staan bekend als kināyah ṭalāq. Bij kināyah‑uitdrukkingen is het niet het woord zelf dat de scheiding veroorzaakt, maar de bedoeling (niyyāh) van de spreker en de context waarin de woorden worden uitgesproken. In veel gevallen komen deze uitdrukkingen voor in het Urdu, waarbij Engelse equivalenten nauwelijks bestaan. In fiqh‑literatuur zoals Qanoon‑e‑Sharīʿat wordt de term kināyah gebruikt voor elke indirecte uitdrukking die ṭalāq kan impliceren, en de lezer moet deze begrijpen als een vorm van indirecte scheiding. (al‑Qudūrī)

2 Drie categorieën van kināyah‑uitdrukkingen

De woorden van kināyah zijn onderverdeeld in drie categorieën. De eerste categorie bestaat uit uitdrukkingen die een afwijzing of weigering suggereren, waarbij de intentie van ṭalāq doorslaggevend is; zonder niyyāh vindt geen ṭalāq plaats. De tweede categorie omvat uitdrukkingen die worden uitgesproken in een stemming van hevige afkeer of misbruik; hierbij is de context van het gesprek bepalend, en wanneer de discussie al over scheiding gaat, wordt ṭalāq toegepast. De derde categorie bestaat uit uitdrukkingen die geen misbruik of duidelijke toespeling bevatten, maar die in de gegeven situatie toch als kināyah worden beschouwd wanneer de context naar scheiding neigt. In alle gevallen is kināyah‑ṭalāq gebaseerd op de onderliggende gedachte van de spreker, die door zijn woorden of gebaren uiteindelijk geen andere conclusie toelaat dan scheiding. (Fatāwā Razviyya)

Voorbeelden van kināyah‑uitdrukkingen

De woorden en idiomen die hieronder vallen, worden beschouwd als kināyah‑uitdrukkingen die leiden tot ṭalāq‑e‑bāʾin, omdat zij een definitieve scheiding impliceren. Deze uitdrukkingen worden rechtstreeks tot de vrouw gericht en komen veel voor in het dagelijkse Urdu‑taalgebruik. Voorbeelden hiervan zijn: “ga weg”, “verlaat deze plaats”, “loop weg”, “sta op”, “ga aan de slag”, “wees in sluier” (dat wil zeggen: behandel jezelf als een vreemde), “verlaat de woning”, “wegwezen”, “ga je kant op”, “maak je gezicht zwart” (een uiting van totale walging), “je bent gescheiden”, “je bent niet meer in mijn gezelschap”, “haast je om te vertrekken”, of “je bent van mij gescheiden”. Al deze uitdrukkingen impliceren een definitieve scheiding wanneer zij in een context van conflict of afstand worden uitgesproken. (Fatāwā Razviyya)

3 Aantal ṭalāq bij kināyah‑uitdrukkingen

Wanneer kināyah‑woorden worden gebruikt, vindt één ṭalāq‑e‑bāʾin plaats, zelfs wanneer de spreker geen specifiek aantal noemt of slechts één bedoelt. Wanneer de man echter de duidelijke bedoeling heeft om drie ṭalāq te geven, dan worden deze drie toegepast. Bij een slavin is het maximale aantal twee ṭalāq, ook wanneer de man drie bedoelt. (al‑Qudūrī)

4 Toelichting tijdens de iddat

Wanneer een vrouw die geslachtsgemeenschap heeft gehad een ṭalāq ontvangt, en de man tijdens haar iddat verklaart dat de gegeven ṭalāq een bāʾin‑ṭalāq was, dan wordt dit als zodanig behandeld. Wanneer hij tijdens de iddat zegt dat het “drie” waren, dan worden het drie ṭalāq. Wanneer hij deze uitspraken echter pas doet nadat de iddat is verstreken, of nadat hij tot haar is teruggekeerd om de huwelijksrelatie te herstellen, dan hebben zijn woorden geen juridische waarde en veroorzaken zij geen nieuwe ṭalāq. (Fatāwā Razviyya)

BRONNENLIJST

Boeken

• al Qudūrī. (n.d.). Kitāb al Ṭalāq [Fasl: Aqṣām al Ṭalāq; Fasl: al Kināyah; Fasl: al Ṭalāq al Muʿallaq bi‑l‑Sharṭ].
• Raza Khan, A. (n.d.). Fatāwā Razviyya (Vol. 10). Maktaba‑tul‑Madina.

Hadith‑verzamelingen

• Abū Dāwūd, S. (n.d.). Sunan Abī Dāwūd, Boek 12, Hadith 2194.