Hoe viert een moslim Eid-ul-Fitr?

Eid-ul-Fiṭr (het Suikerfeest) verwijst naar het feest dat plaatsvindt na afloop van de vastenmaand Ramaḍān Sharīf. Deze gezegende gelegenheid wordt gevierd op 1 Shawwāl, de tiende maand van de islamitische kalender. Het feest van Eid-ul-Fiṭr is een manier om waardering en dankbaarheid te tonen aan Allāh Ta’ālā voor alles waarmee Hij ons heeft begunstigd.

Op de ochtend van Eid gaan de moslims (mannen) naar de Eid Ghah (de plaats waar alle moslims van de stad samenkomen) om de traditionele Eid‑namāz te verrichten. Deze namāz is wājib voor alle moslims. Het is niet toegestaan om het Eid‑gebed te missen zonder een geldige reden. Naast het verrichten van de Eid‑namāz zijn er ook verschillende handelingen die gewenst (mustaḥabb) zijn op de dag van Eid. 

 

Voorbereidingen voor de Eid‑namāz zijn als volgt:

1. Het knippen van het haar en de nagels.
2. De miswāk gebruiken (met een takje of tandenborstel) om de mond en tanden grondig te reinigen.
3. Het verrichten van ghusl (rituele wassing/bad).
4. Het aantrekken van mooie en/of schone kleding (indien betaalbaar), het dragen van een zilveren ring met steen (voor mannen) en het opdoen van Ittar (alcoholvrije parfum of zoete parfumolie).
5. Het verrichten van Fajr Ṣalāh in de dichtstbijzijnde moskee van uw woning.
6. Het eten van een paar dadels (bij voorkeur een oneven aantal) of iets zoets voordat men naar de Eid‑namāz vertrekt.
7. Vroeg vertrekken naar de Eid Ghah of moskee om de Eid‑namāz te verrichten.
8. Eerst langs uw ouders gaan om hun gezicht te zien, wat een bron van grote zegen is.
9. Te voet gaan naar de Eid‑namāz (indien mogelijk), en van huis vertrekken en terugkeren via verschillende routes.
10. Tijdens de reis naar de Eid Ghah of moskee reciteert u voortdurend, met zachte stem (alleen hoorbaar voor uzelf):

اَللّٰهُ أَكْبَرُ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ، لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ أَكْبَرُ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ

Allāhu Akbar, Allāhu Akbar, lā ilāha illAllāhu wallāhu Akbar, Allāhu Akbar wa lillāhil‑ḥamd.

Op Eid-ul-Adḥā wordt dit takbīr met luide stem gereciteerd. In beide gevallen reciteert men het zowel op de heenweg naar de moskee als op de terugweg naar huis.

De Sadaqāh-e-Fiṭr (Eid-ul-Fiṭr liefdadigheid) vóór de Eid‑namāz afdragen (bijv. €5).

Vreugde en vredeswensen uiten, royaal geven aan goede doelen, met bescheidenheid lopen naar de Eid‑namāz, en elkaar feliciteren en gelukwensen overbrengen na het verrichten van de Eid‑namāz. 

Eid is een dag van grote vreugde; het is tevens een tijd van geven en delen met degenen die het minder goed hebben dan wijzelf.

De Heilige Profeet Mohammed ﷺ feliciteerde altijd als eerste de armen en de behoeftigen.

Wij moeten er op deze dag ook naar streven zo vriendelijk en zachtmoedig mogelijk te zijn tegenover onze moslimbroeders en -zusters.

De Heilige Profeet Mohammed ﷺ heeft gezegd: “Glimlachen naar je broeder is een liefdadigheid.” 

Hoogtepunten van de Eid‑namāz

1. Eid‑namāz is in dorpen niet wājib (niet verplicht) om te verrichten, maar wel in steden. Een stad is een omgeving waar kantoren, markten, busverkeer en vergelijkbare voorzieningen aanwezig zijn.
2. De tijd voor het verrichten van de Eid‑namāz begint na zonsopkomst en duurt tot zawāl (ongeveer het moment waarop de zon haar hoogste punt bereikt).
3. Door overmacht kan de Eid-ul-Fiṭr‑namāz ook op de volgende dag worden verricht, en de Eid-ul-Adḥā‑namāz kan in uitzonderlijke gevallen op de derde dag worden verricht.
4. Net als bij Jumuʿah zijn er twee khuṭbah (preken), waarnaar zittend en in volledige stilte geluisterd moet worden.
5. De Eid‑namāz bestaat uit twee rakʿāt.
6. In iedere rakʿah zijn drie extra takbīr (Allāhu Akbar) wājib.
7. Er is geen Azān en geen iqāmah voor de Eid‑namāz.
8. De Imām reciteert tijdens de Eid‑namāz met luide stem uit de Heilige Qur’ān met correcte qirāʾah. 

Volledige Sunnah‑routine van Eid al‑Fiṭr

 1) Voor Fajr

• Ghusl verrichten
• Miswāk gebruiken
• Mooie (maar niet extravagante) kleding aantrekken
• Parfum gebruiken (voor mannen)
• Sadaqāh al‑Fiṭr uitbetalen vóór de Eid‑ṣalāh
• Iets zoets eten vóór vertrek (klassiek: oneven aantal dadels)

2) Naar de moskee gaan

• Te voet gaan als mogelijk
• Takbīrāt zachtjes zeggen onderweg
• Andere route nemen bij terugkeer
• Niet zitten wachten op de imam; direct beginnen met de ṣalāh wanneer de imam opstaat

3) De Eid‑ṣalāh (Ḥanafī‑wijze)

Twee rakʿāt met zes extra takbīr

Rakʿah 1

1. Takbīr al‑Taḥrīmah
2. Thana’
3. Drie extra takbīr (handen omhoog → laten zakken)
4. Recitatie → rukūʿ → sujūd

Rakʿah 2

1. Recitatie
2. Drie extra takbīr (handen omhoog → laten zakken)
3. Vierde takbīr om in rukūʿ te gaan
4. Gebed afronden

4) Khuṭbah

• De khuṭbah is na de ṣalāh
• Het is wājib om te luisteren
• Twee Khuṭbah, met korte pauze ertussen
• Onderwerpen: dankbaarheid, zakāt al‑fiṭr, taqwā, broederschap

5) Na de ṣalāh

1. Duʿāʾ’
2. Familie en gemeenschap feliciteren:
   

   تَقَبَّلَ اللَّهُ مِنَّا وَمِنْكُمْ

3. Taqabbalallāhu minnā wa minkum
4. Bezoeken van familie, armen en buren
5. Vreugde tonen zonder extravagantie

Volledige Sunnah‑routine van Eid al‑Adḥā

 1) Voor Fajr

• Ghusl
• Miswāk
• Mooie kleding
• Parfum (voor mannen)
• Niet eten vóór de Eid‑ṣalāh
  (Sunnah: eerst offeren → daarna eten van het offer)

2) Naar de moskee gaan

• Te voet als mogelijk
• Takbīrāt luidop zeggen onderweg (anders dan bij Eid al‑Fiṭr)
• Andere route terug

 Takbīr al‑Tashrīq (verplicht voor iedereen)

Vanaf Fajr op 9 Dhul‑Ḥijjah t/m ‘Aṣr op 13 Dhul‑Ḥijjah:

اَللّٰهُ أَكْبَرُ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ، لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ وَاللّٰهُ أَكْبَرُ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ وَلِلّٰهِ الْحَمْدُ

Allāhu Akbar, Allāhu Akbar, lā ilāha illAllāhu wallāhu Akbar, Allāhu Akbar wa lillāhil‑ḥamd.

3) De Eid‑ṣalāh

Exact dezelfde structuur als bij Eid al‑Fiṭr (twee rakʿāt, zes extra takbīr).

4) Khuṭbah

• Na de ṣalāh
• Onderwerpen: qurbānī, taqwā, gehoorzaamheid, broederschap
• Luisteren is wājib

5) Qurbānī (offer)

• Direct na de ṣalāh (of na de khuṭbah)
• Eerste dag is afḍal (beste)
• Vlees verdelen:
  • 1/3 voor eigen gebruik
  • 1/3 voor familie/vrienden
  • 1/3 voor armen
• Van het offer eten is Sunnah

6) Na de ṣalāh

• Duʿāʾ’
• Familie bezoeken
• Vreugde tonen
• Takbīrāt blijven zeggen tot ‘Aṣr van 13 Dhul‑Ḥijjah