Zoals wij moslims streven om op het Rechte Pad te blijven, zo moeten wij onderscheid maken tussen het goede en het slechte in elk aspect van ons leven. De Sharīʿah (heilige wetgeving) en de Fiqh (islamitische jurisprudentie) bevatten uitspraken die wij moeten toepassen in verschillende zaken.

1. Sharīʿah

Het Arabische woord Sharīʿah verwijst naar de wetten en de manier van leven die door Allāh Ta’ālā zijn voorgeschreven voor Zijn dienaren. De Sharīʿah omvat de ideologie, geloofsovertuiging, gedrag, zeden en de praktische dagelijkse zaken. Sharīʿah omvat de Heilige Qurʾān (de goddelijke geboden) en de Sunnah (de onverbiddelijke regelgeving) van de Profeet ﷺ.

De Heilige Qurʾān is het rechtstreekse Woord van Allāh Ta’ālā en vormt de eerste en belangrijkste bron van leiding en uitspraken. De Sunnah van de Profeet ﷺ is de tweede bron van leiding en uitspraken, en beide dienen onverkort in het leven toegepast te worden.

Allāh Ta’ālā openbaart:

 يٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ آمَنُوۤاْ أَطِيعُواْ اللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَلاَ تُبْطِلُوۤاْ أَعْمَالَكُمْ 

(O gij die gelooft, gehoorzaamt Allāh en de Boodschapper (Mohammed) en maakt uw werken (goede daden) niet nutteloos.) Surah Mohammed (ﷺ) H47, vers 33

وَأَقِيمُواْ ٱلصَّـلاَةَ وَآتُواْ ٱلزَّكَـاةَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ 

(En houdt het gebed (salāh) en betaalt de zakāt (armenbelasting) en gehoorzaamt de Boodschapper (Mohammed), opdat je Barmhartigheid moogt ontvangen.) Surah an-Noor (het Licht) H24, vers 56

De Sunnah is een inspiratie van Allāh Ta’ālā, maar doorgegeven aan ons door de woorden en daden van de Profeet ﷺ, en met zijn instemming door de handelingen van anderen, zoals de Ṣaḥābiyyīn (metgezellen van de Profeet ﷺ). De Sunnah bevestigt de uitspraken van de Heilige Qurʾān, detailleert enkele van de concepten, wetten en praktische zaken die in de Heilige Qurʾān slechts beknopt vermeld staan (zoals de definitie van Islam, Īmān en Iḥsān, Ṣalāh, en de soorten woekerrente), en geeft daarnaast uitspraken over zaken die niet expliciet in de Heilige Qurʾān staan (zoals het verbod op het dragen van zijden kleding voor mannen).

Allāh Ta’ālā openbaart in de Heilige Qur’ān:

وَأَنزَلْنَآ إِلَيْكَ ٱلْكِتَابَ بِٱلْحَقِّ مُصَدِّقاً لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ ٱلْكِتَابِ وَمُهَيْمِناً عَلَيْهِ فَٱحْكُم بَيْنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ وَلاَ تَتَّبِعْ أَهْوَآءَهُمْ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنكُمْ شِرْعَةً وَمِنْهَاجاً وَلَوْ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً وَاحِدَةً وَلَـٰكِن لِّيَبْلُوَكُمْ فِي مَآ آتَاكُم فَاسْتَبِقُوا الخَيْرَاتِ إِلَىٰ الله مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ

(En Wij hebben u het Boek (de Heilige Qur’ān) met de waarheid geopenbaard vervullende hetgeen daarvóór in het Boek (de Bijbel) was [verkondigd] en als bewaker daarover. Richt daarom tussen hen naar hetgeen Allāh heeft geopenbaard en volg hun boze neigingen niet tegen de waarheid die tot u is gekomen. Voor iedereen bepaalden Wij een wet en een weg. En als Allāh had gewild zou Hij u allen tot één volk hebben gemaakt, maar Hij wenst u te beproeven met hetgeen Hij u heeft gegeven. Wedijvert dus met elkander in goede werken. Tot Allāh zul je allen terugkeren, dan zal Hij u datgene mededelen, waarover gij van mening verschilt.) Surah al-Māʾidah (de tafel) H5, vers 48

2. Fiqh
Het Arabische woord fiqh betekent kennis, inzicht en begrip. Het verwijst naar de juridische uitspraken van de islamitische Schriftgeleerden, gebaseerd op hun kennis van de Sharīʿah, en vormt als zodanig de derde bron van uitspraken. De wetenschap van fiqh begon in de tweede eeuw na de Hijrah (de verhuizing van de Profeet ﷺ van Mekka naar Medina), toen de islamitische staat zich uitbreidde en geconfronteerd werd met verschillende vraagstukken die niet expliciet aan bod kwamen in de Heilige Qurʾān en de Sunnah van de Profeet ﷺ.

Uitspraken op basis van de unanimiteit van de islamitische Schriftgeleerden (ijmāʿ) en directe analogie (qiyās) zijn bindend. De vier soennitische wetscholen zijn Ḥanafī, Mālikī, Shāfiʿī en Ḥanbalī, die ongeveer voor 75% van hun juridische conclusies identiek zijn aan elkaar. Variaties in de overige vraagstukken zijn te herleiden tot methodologische verschillen in begrip of in de beoordeling van de authenticiteit van het primaire tekstuele bewijs. Uiteenlopende standpunten bestaan soms zelfs binnen één wetschool.

 

Al-Fiqh (islamitische regelgeving)

Beginselen van onttrekken regelgeving

Imāms van de Sunni canonieke scholen

Eenparigheid van stemmen van Ulamā

Imām Abu Ḥanīfah (80-150 H)

Directe- en indirecte analogie (qiyās)

Imām Mālik (93-179 H)

Voordelen voor de gemeenschap

Imām Shāfiʿī (150-204 H)

Toepassing van Heilige Qur’ān & Sunnah

Imām Ahmad ibn Hanbal (164-241 H)

Bijbehorende regelgeving

 

Oorspronkelijke regelgeving

 

Advies van Sahāba-e-Kirām

 

 

Bronnen (Ḥanafī‑bronnen)

  • Johansen, B. (2023). Contingency in a sacred law: Legal and ethical norms in the Muslim fiqh. BRILL.
  • Mutahar, Y. (2026). Imam Abu Hanifah: The master of qiyas. XovaTech.
  • Nadwī, M. A. (2010). Abū Ḥanīfah: His life, legal method and legacy. Interface Publications.
  • Dudgeon, H. (2019). The Hanafis. Internet Archive.
  • Al‑Qudūrī, A. ibn M. (1936). Mukhtaṣar al‑Qudūrī. Al‑Fatūḥ Press. (Oorspronkelijk werk gepubliceerd ca. 428 AH)
  • Al‑Marghīnānī, B. al‑D. (1936). Bidāyat al‑mubtadī. Al‑Fatūḥ Press. (Oorspronkelijk werk gepubliceerd ca. 593 AH)
  • Ibn al‑Humām, K. (885 AH). Fatḥ al‑Qadīr. (In de verzameling Fiqh al‑Ḥanafī).
  • Ibn ʿĀbidīn, M. A. (1324 AH). Radd al‑Muḥtār ʿalā al‑Durr al‑Mukhtār. (In de verzameling Fiqh al‑Ḥanafī).
VorigeVolgende