1 Inleiding
De student leert in deze les hoe de Islam zich vanuit Mekka verspreidde naar Yathrib, waar de eerste groepen mensen de boodschap accepteerden en de Profeet ﷺ uitnodigden om hun stad te leiden. Hij leert hoe de Hijrah plaatsvond: de geheime vertrek uit Mekka, het schuilgaan in de grot, de achtervolging en de veilige aankomst in Qubā en daarna Medina. De student ontdekt hoe Medina werd omgevormd tot het centrum van de Islam, met de bouw van de eerste moskee, het instellen van broederschap tussen de migranten en de inwoners, en de eerste sociale structuren van de nieuwe gemeenschap. Tot slot leert de student hoe de Mekkanen militaire voorbereidingen troffen uit angst voor de groeiende kracht van de Islam, wat leidde tot de eerste confrontaties tussen Mekka en Medina.
2 Het Licht spreidde zich uit naar Yathrib
Ieder jaar, gedurende de Hadj, sprak de Heilige Profeet ﷺ tegen de mensen die van buiten Mekka waren gekomen. Hij vertelde hun over de Islam. De Mekkanen probeerden alle denkbare methoden uit om de mensen weg te houden van zijn toespraken, maar zij waren daarin niet succesvol. In het elfde jaar van de missie hadden zes mannen van Yathrib, die voor de Hadj waren gekomen, de Islam geaccepteerd. In het jaar daarop hadden twaalf mannen van Yathrib de Islam omhelsd. Op hun verzoek stuurde de Heilige Profeet ﷺ Musʿab bin ʿUmair naar Yathrib. Hij moest de mensen over de Islam vertellen. Musʿab’s missie bleek succesvol te zijn. Binnen een jaar werden meer mensen van Yathrib moslim.
In het dertiende jaar van de missie kwamen tweeënzeventig moslims van Yathrib voor de Hadj. Namens de mensen verzochten zij de Profeet ﷺ om Yathrib tot zijn stad te maken. ʿAbbās, een oom van de Heilige Profeet ﷺ, was op dat moment aanwezig.
“Als jullie mijn neef willen meenemen, moeten jullie een belofte doen. Jullie moeten beloven hem in alle omstandigheden bij te staan. Ondanks het verschil in geloof hebben wij, zijn bloedverwanten, hem altijd bijgestaan gedurende deze jaren. Als jullie dat ook doen, zullen wij hem meesturen. Als jullie het niet kunnen beloven, laat hem dan in Mekka.”
“Dat beloven wij plechtig,” werd geantwoord. “Ook wij willen een garantie. Als de Boodschapper ﷺ van Allāh een grotere macht krijgt, zal hij ons niet verlaten en naar Mekka terugkeren.”
“Dat beloof ik jullie. Ik ben van jullie en jullie zijn van mij,” zei de Profeet ﷺ.
3 De goddelijke missie in Medina – Islam vindt een nieuwe thuisbasis
Moslims verhuisden van Mekka naar Yathrib. In zeer korte tijd waren alle moslims vertrokken. Dit maakte de Mekkaanse leiders bang.
“Islam gaat zich nestelen in Yathrib,” zeiden zij. “Op enig moment zullen zij sterk genoeg zijn om terug te slaan. Er rest ons nog tijd om een goede actie te ondernemen die het gevaar voor eens en altijd kan bezwijken. Vermoord Mohammed ﷺ, en de Islam zal met hem sterven.”
4 De Hijrah
Terwijl de Mekkaanse leiders samenzwoeren om hem van het leven te beroven, ontving de Heilige Profeet ﷺ een boodschap van Allāh: hij moest Yathrib verlaten. Hij riep ʿAlī bij zich en gaf hem de deposito’s van de mensen, die hij moest teruggeven.
In de rampzalige nacht waarin het plan zou worden uitgevoerd, liet de Heilige Profeet ﷺ zijn neef ʿAlī (raḍiyAllāhu ʿanhu) in zijn bed slapen. Zelf verliet hij bij middernacht het huis. Getrokken sabels flitsten overal, maar niemand kon hem zien. Hij ging rechtstreeks naar Abu Bakr’s huis. Daar stonden twee kamelen gereed om beiden door de woestijn te vervoeren.
De Profeet ﷺ en Abu Bakr (raḍiyAllāhu ʿanhu) verlieten Mekka per kameel. Ongeveer acht kilometer van de stad verwijderd zochten zij een schuilplaats in een grot van de berg Thawr. In de ochtend merkten de Mekkaanse leiders dat de twee waren vertrokken, wat hen razend maakte. Zij loofden een prijs uit van honderd kamelen voor degene die de Heilige Profeet ﷺ gevangen zou nemen.
Onmiddellijk vertrokken veel ruiters de woestijn in om de Profeet ﷺ te zoeken. Zij kamden iedere dal en heuvel af. Sommigen bereikten de berg Thawr. Abu Bakr werd erg onrustig, maar de Heilige Profeet ﷺ zei heel kalm: “Wees niet bang, zeer zeker is Allāh met ons.”
Gedurende drie dagen en nachten hadden de Profeet ﷺ en Abu Bakr zich in de grot verscholen. Op de vierde dag kwamen zij uit de grot en vervolgden hun reis. Na een onafgebroken reis van één dag en één nacht stopten zij om te rusten. Toen kwam Suraqa bin Juʿsham, een Mekkaanse krijger, op zijn paard aangereden. Met grote snelheid wilde hij met zijn paard tegen de Profeet ﷺ botsen, maar het paard struikelde en de krijger viel. Suraqa deed nog twee pogingen, maar ook beide keren gebeurde hetzelfde. Hij realiseerde zich dat hij het wilde opnemen tegen een bovennatuurlijke kracht. Door angst bevangen verzocht hij vergiffenis aan de Heilige Profeet ﷺ. De Profeet ﷺ vergaf hem onmiddellijk.
5 Yathrib wordt de stad van de Profeet ﷺ
Na een reis van zes dagen kwamen de vluchtelingen uit Mekka aan in Qubā, een dorp op vijf kilometer afstand van Yathrib. Hier verbleef de Boodschapper van Allāh gedurende twee weken. In de tussentijd was ook ʿAlī (raḍiyAllāhu ʿanhu) aangekomen.
In Qubā werd de eerste moskee gebouwd. Zowel de Profeet ﷺ als zijn metgezellen werkten hard aan de bouw.
Gedurende die tijd waren de ogen van de mensen in Yathrib gericht op de komst van de Profeet ﷺ. Elke ochtend kwamen zij de stad uit en zochten de weg naar Qubā af op een teken van zijn komst.
Uiteindelijk kwam de gelukkige dag. Op een vrijdagochtend verliet de Heilige Profeet ﷺ Qubā. Een levendige ontvangstdelegatie wachtte hem op in Yathrib. Mannen en kinderen stonden aan beide kanten van de straat en de vrouwen stonden op de daken van de huizen vrolijke liederen te zingen.
De Heilige Profeet Mohammed ﷺ reed op zijn kameel de stad binnen en iedereen wilde hem als gast ontvangen. Maar hij liet de kameel rondlopen terwijl hij zei: “Ik zal de gast zijn van degene voor wiens huis de kameel zal blijven staan.”
Vervolgens bleef de kameel stilstaan voor het huis van Abu Ayyūb al‑Anṣārī (raḍiyAllāhu ʿanhu). Deze man kreeg de eer om de gastheer van de Boodschapper van Allāh te worden. Gedurende zeven maanden bleef de Profeet ﷺ bij hem logeren. Intussen werd zijn eigen huis gebouwd.
Sinds de Profeet ﷺ in Yathrib was aangekomen, werd de naam van de stad omgedoopt tot Madinat‑un‑Nabī (Stad van de Profeet ﷺ). Na verloop van tijd werd de stad bekend als Medina. Yathrib, een saaie boerengemeenschap, werd een belangrijk punt op aarde: het middelpunt van een revolutie die de gedragslijn van de mensheid zou veranderen.
6 Broederschap van de Islam
Alle moslims zijn broeders van elkaar, leert de Islam ons. Dit onderricht werd zwaar beproefd in Medina. De vluchtelingen uit Mekka hadden geen huis en geen geld. De meeste van hen waren van huis uit rijk geweest, maar de Mekkaanse leiders hadden hen niets laten meenemen.
Het eerste probleem voor de Profeet ﷺ was om deze mensen onderdak te bieden. Het broederschap van de Islam bood een eenvoudige oplossing. De Profeet ﷺ riep een Anṣārī (Medini) en een Muhājir (vluchteling) bij zich en zei: “Vanaf nu zijn jullie twee broeders van elkaar.”
Onmiddellijk werd de verwantschap onder hen sterker dan bloedverwantschap. De Anṣārī gaf zijn Mekkaanse broeder de helft van alles wat hij bezat: zijn huis, land en geld. Nooit eerder had de wereld zulk broederschap gekend.
7 De moskee van de Profeet ﷺ
Nu Yathrib de stad van de Profeet ﷺ was geworden, ontstond de noodzaak een moskee te bouwen. Een stukje grond werd dicht bij het huis van Abu Ayyūb al‑Anṣārī gekocht. Hier werd de eerste moskee van Medina gebouwd. Deze had muren van modder en een dak van palmbladeren. Dicht bij de moskee werd een huis gebouwd voor de familieleden van de Profeet ﷺ.
Gedurende de bouw werkte de Profeet ﷺ even hard als de arbeiders. Hij droeg zware bakstenen die hem onder het gewicht deden buigen.
“Alstublieft, Profeet ﷺ,” zeiden de metgezellen. “Er zijn voldoende mannen onder ons om de arbeid te verrichten. U kunt het beste uitrusten.”
“Nee, ik moet net zo hard werken als mijn metgezellen,” zei de Profeet ﷺ.
De moskee was groot. In een hoek ervan was een podium gebouwd met een rieten dak. Hier leefden de Aṣḥāb al‑Ṣuffah. Zij waren mannen zonder huis of familie. Zij hadden weinig interesse in wereldse zaken. De meeste tijd brachten zij door met het opschrijven van wat de Profeet ﷺ vertelde en deed. Voor hun onderhoud verzamelden zij hout in de bossen en verkochten dat op de markt.
Yathrib bleek een vruchtbare grond te hebben. Sommige Joodse stammen leefden ook in de stad. Ondanks dat zij een kleine gemeenschap vormden, waren zij geldschieters en machtig. De Heilige Profeet ﷺ sloot met hen een overeenkomst voor wederzijdse hulp. Hierdoor vond de Islam een veilig oord in Yathrib en kon groeien en sterker worden.
8 De Mekkanen treffen voorbereidingen voor een aanval
Van de Mekkanen kon niet verwacht worden dat zij rustig zouden blijven zitten terwijl de Islam zich stevig nestelde in Medina. Handel met Syrië was de belangrijkste pijler van de Mekkaanse leiders. Hun handelsroute lag nu binnen het bereik van Medina. Een sterke Islam betekende een blijvend gevaar voor de vitale verbindingslijn van de Quraysh.
Daarom begonnen de Mekkaanse leiders voorbereidingen te treffen voor een aanval op Medina. Hun leider Abu Sufyān leidde een handelsmissie naar Syrië. De winst die deze handelsmissie zou opbrengen, zou worden besteed aan militaire uitrusting en het uitroeien van de thuisbasis van de Islam.
Nauwelijks waren de moslims een jaar in Medina toen berichten over vijandige voorbereidingen bekend werden. Om zichzelf te beschermen begonnen zij een defensief plan te maken. Zij besloten de handelsmissie van Abu Sufyān op de terugreis aan te vallen. Maar Abu Sufyān bleek slimmer te zijn. Hij vermoedde het naderende gevaar en besloot op zijn terugreis een andere route te nemen.
Intussen besloten de Mekkanen niet meer op Abu Sufyān te wachten en Medina te bezetten. Een grote menigte, bestaande uit zowel gewone mannen als militairen, vertrok van Mekka naar Medina, de stad van de Profeet.
Nauwelijks had de handelsmissie van Abu Sufyān Medina gepasseerd, of berichten werden ontvangen dat spoedig een groot leger de poorten van Medina zou bereiken. Medina begon haastig voorbereidingen te treffen om een tegenaanval uit te voeren.