De vier soennitische rechtsscholen (Ḥanafī, Mālikī, Shāfiʿī en Ḥanbalī) zijn het over de basisprincipes van zakāt en sadaqāh volledig eens, maar verschillen in een aantal detailregels.

Tabel – Verschillen tussen de vier soennitische madhāhib over Zakāt & Sadaqah

Onderwerp	Hanafī	Mālikī	Shāfi‘ī	Hanbalī
Zakāt op goud & zilver	Alleen op goud en zilver (ongeacht gebruik)	Op alle sieraden, ook edelstenen als ze waarde hebben	Alleen op goud en zilver	Alleen op goud en zilver
Zakāt op sieraden (goud/zilver)	Wājib, ook als gebruikt	Wājib	Wājib	Wājib
Zakāt op sieraden (edelstenen)	Geen zakāt	Wājib als waardevol	Geen zakāt	Geen zakāt
Zakāt op handelswaar	Wājib	Wājib	Wājib	Wājib
Zakāt op huurinkomsten	Geen zakāt op het huis; wel op opgespaarde huur	Zakāt op huur zelf	Zakāt op opgespaarde huur	Zakāt op opgespaarde huur
Zakāt op landbouw (Ushr)	10% regenwater, 5% irrigatie	10% regenwater, 5% irrigatie	10% regenwater, 5% irrigatie	10% regenwater, 5% irrigatie
Nisāb voor landbouw	Geen nisāb (altijd zakāt)	Geen nisāb	Geen nisāb	Geen nisāb
Zakāt op vee (sa’ima)	Alleen op grazend vee	Alleen op grazend vee	Alleen op grazend vee	Alleen op grazend vee
Zakāt op paarden	Geen zakāt, behalve handelswaar	Zakāt als ze voor fok zijn	Geen zakāt	Zakāt als ze voor fok zijn
Zakāt op geld	Wājib	Wājib	Wājib	Wājib
Zakāt op schulden	Schulden verminderen nisāb	Schulden verminderen nisāb	Schulden verminderen nisāb	Schulden verminderen nisāb
Wie mag zakāt ontvangen?	8 categorieën (strikt)	8 categorieën	8 categorieën	8 categorieën
Zakāt aan familie	Toegestaan behalve ouders/kinderen/partner	Zelfde	Zelfde	Zelfde
Zakāt aan Banu Hāshim	Niet toegestaan	Niet toegestaan	Niet toegestaan	Niet toegestaan
Zakāt aan studenten	Toegestaan als faqīr	Toegestaan	Toegestaan	Toegestaan
Zakāt aan moskeeën	Niet toegestaan	Niet toegestaan	Niet toegestaan	Niet toegestaan
Sadaqah al‑Fitr verplicht voor	Iedereen met nisāb	Iedereen met nisāb	Iedereen met nisāb	Iedereen met nisāb
Hoeveelheid Fitr	½ sā‘ tarwe of 1 sā‘ dadels/gerst	1 sā‘ voor alles	1 sā‘ voor alles	1 sā‘ voor alles
Tijdstip Fitr wājib	Bij fajr op Eid‑dag	Bij zonsondergang nacht vóór Eid	Bij fajr op Eid‑dag	Bij fajr op Eid‑dag
Mag Fitr in geld?	Ja, aanbevolen	Ja	Ja	Ja
Mag zakāt in geld?	Ja, sterk toegestaan	Ja	Ja	Ja
Zakāt op pensioen/loon	Pas na ontvangst	Pas na ontvangst	Pas na ontvangst	Pas na ontvangst
Zakāt op vastgoed	Geen zakāt op eigen woning	Geen zakāt op eigen woning

Verschillen tussen de vier soennitische madhāhib over zakāt en sadaqāh (met bronnen)

Hieronder volgt een overzicht in tekstvorm, met expliciete bronvermelding uit de klassieke fiqh‑literatuur.

1. Zakāt op sieraden

Ḥanafī: Volgens de Ḥanafī‑school is zakāt verplicht op goud en zilver, maar niet op edelstenen zoals diamanten, robijnen of parels. Hidāyah, Radd al‑Muḥtār

Mālikī: De Mālikī‑school verplicht zakāt op alle sieraden, ook edelstenen, als zij waarde vertegenwoordigen. Al‑Mudawwanah, Sharḥ al‑Kabīr

Shāfiʿī: De Shāfiʿī‑school verplicht zakāt alleen op goud en zilver, niet op andere sieraden. Al‑Umm, Mughnī al‑Muḥtāj

Ḥanbalī: De Ḥanbalī‑school volgt dezelfde lijn: zakāt alleen op goud en zilver. Al‑Mughnī (Ibn Qudāmah)

2. Zakāt op paarden

Ḥanafī: Geen zakāt op paarden, behalve wanneer zij handelswaar zijn. Hidāyah, Radd al‑Muḥtār

Mālikī: Zakāt is verplicht op fokpaarden. Al‑Mudawwanah

Shāfiʿī: Geen zakāt op paarden, behalve als handelswaar. Al‑Umm

Ḥanbalī: Zakāt op fokpaarden is verplicht. Al‑Mughnī

3. Zakāt op huurinkomsten

Ḥanafī: Geen zakāt op het huis zelf; zakāt is alleen verplicht op opgespaarde huur. Radd al‑Muḥtār

Mālikī: Zakāt is verplicht op de huur zelf, ongeacht of deze is opgespaard. Al‑Mudawwanah

Shāfiʿī: Zakāt is verplicht op opgespaarde huur, niet op het pand. Mughnī al‑Muḥtāj

Ḥanbalī: Zakāt is verplicht op opgespaarde huur. Al‑Mughnī

4. Zakāt op landbouw (Ushr)

Alle vier madhāhib zijn het eens dat:

• 10% zakāt (Ushr) geldt bij regenwater
• 5% zakāt (Nisf‑Ushr) geldt bij irrigatie

Niṣāb voor landbouw: Alle vier madhāhib zeggen: geen niṣāb — Ushr is altijd verplicht.

Bronnen:
Ḥanafī: Hidāyah, Radd al‑Muḥtār
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī

5. Zakāt op vee (sa’ima)

Alle vier madhāhib zijn het eens dat zakāt alleen verplicht is op grazend vee (sa’ima), niet op dieren die gevoerd worden.

Bronnen:
Ḥanafī: Hidāyah, Radd al‑Muḥtār
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī

6. Zakāt op geld

Alle vier madhāhib verplichten zakāt op geld (chartaal en giraal).

Bronnen:
Ḥanafī: Hidāyah
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī

7. Schulden en niṣāb

Alle vier madhāhib zijn het eens dat schulden de niṣāb verminderen.

Bronnen:
Ḥanafī: Radd al‑Muḥtār
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī

8. Zakāt aan familie

Alle vier madhāhib staan zakāt toe aan familieleden, behalve:

• ouders
• kinderen
• echtgenoot/echtgenote

Bronnen:
Ḥanafī: Hidāyah
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī

9. Zakāt aan Banu Hāshim

Alle vier madhāhib verbieden zakāt aan Banu Hāshim.

Bronnen:
Ḥanafī: Hidāyah
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī

10. Sadaqāh al‑Fiṭr – hoeveelheid

Ḥanafī:½ sā‘ tarwe of 1 sā‘ dadels/gerst. Hidāyah, Durr al‑Mukhtār

Mālikī: Altijd 1 sā‘, ongeacht het product. Al‑Mudawwanah

Shāfiʿī: Altijd 1 sā‘. Al‑Umm

Ḥanbalī: Altijd 1 sā‘. Al‑Mughnī

11. Tijdstip waarop Fiṭr wājib wordt

Ḥanafī: Bij fajr op de ochtend van Eid. Radd al‑Muḥtār

Mālikī: Vanaf de nacht vóór Eid. Al‑Mudawwanah

Shāfiʿī: Bij fajr op de ochtend van Eid. Al‑Umm

Ḥanbalī: Bij fajr op de ochtend van Eid. Al‑Mughnī

12. Mag Fiṭr in geld worden gegeven?

Alle vier madhāhib staan dit toe, maar:

• Ḥanafī: sterk aanbevolen
• Mālikī, Shāfiʿī, Ḥanbalī: toegestaan

Bronnen:
Ḥanafī: Radd al‑Muḥtār
Mālikī: Al‑Mudawwanah
Shāfiʿī: Al‑Umm
Ḥanbalī: Al‑Mughnī