1 Inleiding

De student leert in deze les dat het overlijden eenvoudig en zonder opschudding bekendgemaakt moet worden, dat het lijk zonder uitstel volgens de Sunnah wordt gewassen, opgemaakt en in de kafan gewikkeld, dat mannen de mannen wassen en vrouwen de vrouwen, dat er duidelijke regels zijn voor kinderen, martelaren en ongelovigen, en dat de kafan, wassing en begrafenis volledig volgens de Sharīʿat moeten gebeuren, met sobere materialen, correcte volgorde en zonder verspilling.

2 Bekendmaken van iemands dood

Het is verboden om een grote kwestie te maken over de bekendmaking van iemands dood, zoals het omroepen vanaf de minaretten van de moskeeën, op straat met apparatuur en dergelijke omroepen.

Als iemand doodging, zei Ḥazrat Hudhayfah ibn al‑Yamān (raḍiyAllāhu ʿanhu) altijd: “Kondig niet af (luidruchtig) de dood van iemand omwille van de vrees, want ik hoorde met eigen oren dat de nobele Profeet Mohammed ﷺ het bekendmaken van de dood heeft verboden.” Tirmīzī en Sunan Ibn Mājah.

Toelichting: Een bescheiden en algemene bekendmaking is toegestaan, gebaseerd op de praktijk van de nobele Profeet Mohammed ﷺ. Waar ‘zijn of hem’ staat, wordt ook de vrouwelijke persoon begrepen.

3 Het lijk gereedmaken voor de begrafenis

Het gereedmaken van het lijk mag niet uitgesteld worden, dat wil zeggen: wassen, lijkwade aanbrengen en begraven van de overleden persoon conform de instructies van de nobele Profeet Mohammed ﷺ: “Haast u met de begrafenisrituelen.” Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī.

4 Uitdrukkelijk bevel over het opbaren van het lijk

Farḍ Kifāyah (collectieve verplichting): wassen van het lijk is voorafgaand aan het aantrekken van de lijkwade en begrafenis verplicht, conform talloze geschreven instructies van de nobele Profeet Mohammed ﷺ. Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī.

Mannen wassen mannen: als algemene regel zullen de mannen de verantwoordelijkheid op zich nemen om mannen te wassen, en vrouwen zullen vrouwen wassen. De enige uitzondering op de regel is in geval van maḥram (echtgenoten), dus man en vrouw of kleine kinderen.

De meest wetende: degene die de verantwoordelijkheid voor het wassen van het lijk op zich neemt, zal de meeste kennis van de procedures moeten hebben; het is verkieslijk iemand uit de directe familie van de overleden persoon of verwanten te kiezen. Degene met taqwā (vrees voor Allāh, vroom en trouw) zal gekozen moeten worden in verband met de propere verzorging van het lijk.

Ghusl (islamitische bad): degene die het lijk wast, hoeft zelf niet per direct in staat van reinheid (ghusl) te zijn. Het is aanbevolen dat degene die het lijk wassen daarna een ghusl nemen, wat gebaseerd is op de volgende ḥadīth: Ḥazrat Abu Hurayrah (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde dat de nobele Profeet Mohammed ﷺ zei: “Degene die het lijk wassen zullen daarna een ghusl nemen en degene die het lijk draagt zal woezoe maken.” Sunan Abū Dāwūd.

5 Regelgevingen

Regel: Het is verplicht om het water één keer over het lichaam te laten stromen en het is Sunnat om het drie keer te laten stromen. Waar je ook gaat baden, het is Mustaḥabb om het deel zo te verdelen dat behalve degene die het lichaam wast en zijn helpers niemand anders het kan zien. Leg tijdens het baden het lichaam zoals door het in zijn graf te leggen, d.w.z. met het gezicht naar de Qiblah, en als dit moeilijk is, leg het dan op welke manier dan ook het gemakkelijkst. ʿĀlamgīrī

Regel: Een mannetje moet worden gebaad door een mannetje en een vrouwtje moet worden gebaad door een vrouwtje. Als de dode een kleine jongen is, dan kunnen vrouwen hem baden, en als de dode een klein meisje is, kunnen mannen haar wassen zolang hun leeftijd niet de adolescentie heeft bereikt (ongeveer twaalf jaar voor jongens en negen voor meisjes).ʿĀlamgīrī, Bahār

Regel: Als een vrouw sterft, kan haar man haar niet wassen of aanraken, maar er is geen kwaad in naar haar kijken. Durr‑e‑Mukhtār

Regel: Een echtgenoot kan de kist van zijn vrouw optillen en hij kan haar in het graf laten zakken en hij kan haar gezicht zien, maar hij kan haar lichaam niet aanraken of haar wassen, aangezien dit verboden is. Bahār‑e‑Sharīʿat

Regel: Als een man sterft en er zijn geen mannen noch zijn vrouw aanwezig, dan moet de aanwezige vrouw Tayammum uitvoeren voor de overledene. Als de vrouw een toegestane vrouw (maḥram) is of zijn slavin, dan kunnen zij Tayammum uitvoeren zonder hun handen in materiaal te wikkelen. Als zij vreemd is, dan moet zij haar handen in materiaal wikkelen voordat zij Tayammum uitvoert. ʿĀlamgīrī

Regel: Als een persoon sterft waar geen water beschikbaar is, voer dan Tayammum uit en bid Namāz‑e‑Janāzah. Als er water beschikbaar komt voordat het lichaam wordt begraven, baad dan het lichaam en bid opnieuw de Namāz van Janāzah. ʿĀlamgīrī, Durr‑e‑Mukhtār

6 Methode van het opbaren

Het lijk moet plat neergelegd worden en de kleding van het lijk worden uitgetrokken. Een laken moet over de geslachtsdelen worden gelegd, tussen de navel en knieën, zodat de afleggers dat gedeelte van de overleden persoon niet kunnen zien. De maag moet uitgedrukt worden om restvoedsel en dergelijke uit te pompen.

Een lapje moet gebruikt worden om het lijk te wassen. Het wassen begint aan de rechterzijde van het lijk gedurende de woezoe.

Nadat de woezoe is gedaan, zal het haar van een vrouw, indien gevlochten, worden losgemaakt en goed worden gewassen. Dan wordt de rest van het lichaam gewassen door eerst het lijk op de linkerzij te draaien zodat de rechterzijde volledig gewassen kan worden, en vervolgens wordt de linkerzijde afgelegd.

Het lijk wordt minimaal drie keer afgelegd en het water moet gemengd zijn met iets dat schoonmaakt (bad middel), zoals zeep of ontsmettingsmiddel. Het water van de laatste aflegging zal met enig parfum gemengd moeten zijn, zoals kamfer.

Het lijk wordt uiteindelijk gedroogd en het haar gekamd. In geval het een vrouw betreft, zal het haar gevlochten worden in drie vlechtjes: één van voren en twee van weerszijden van het hoofd. De vlechtjes worden achter haar hoofd geplaatst.

Uitzondering voor de pelgrim: in geval een persoon overlijdt in staat van ihrām, zal geen parfum gebruikt worden voor het wassen van zijn of haar lijk.

7 De martelaar

In geval van een shahīd (martelaar) zal het lijk van hem of haar niet gewassen worden, maar precies zo worden begraven.

8 Gebod over de lijkwade (kafan)

Doodshemd voor het lijk is verplicht conform het gebod van de nobele Profeet Mohammed ﷺ. Het lijk moet onmiddellijk na de opbaring van lijkwade (doodshemd) worden voorzien.

De kosten van de lijkwade moeten betaald worden uit het vermogen, voor zover er geld beschikbaar is dat de overleden persoon heeft achtergelaten.

De lijkwade moet het hele lijk bedekken. Als de lijkwade niet het gehele lijk kan bedekken, zullen de afleggers een propere lijkwade moeten voorzien.

Als het aantal doden veel is of de lijkwaden niet voldoende zijn, kunnen meerdere lijken in dezelfde lijkwade worden gewikkeld.

Het aantal lakens (lijkwade) om het lijk te wikkelen mag meer dan één stuk zijn. Het kunnen dus twee zijn. Het aanbevolen aantal is gewoonlijk beperkt tot drie lakens, gebaseerd op het feit dat de nobele Profeet Mohammed ﷺ in drie lakens was gewikkeld. Voor een man is het Sunnah om drie stukken te hebben: hoofddeksel, boven- en onderkant. Voor vrouwen is de Sunnat vijf stuks: omslag, bovenkant, onderkant, sluier en borststuk.

De aanbevolen kleur is wit. Het is eveneens aanbevolen dat op z’n minst één stuk gestreept is.

Het is aanbevolen dat de lijkwade drie keer geparfumeerd wordt, behalve in geval van een muhrīm (vrouw).

Spenderen van veel geld aan een lijkwade is de gewoonte van non‑moslims en strikt verboden in de Islam. De lijkwade moet van normale soort zijn; geprefereerd wordt dat het van katoen is en synthetisch zodat het snel met het lijk verrot. Het aantal lijkwaden mag niet meer dan drie zijn.

9 Wat is de Sunnat Kafan?

1. De voldoende kafan voor mannen is twee stukken stof: de hoes en het onderste stuk.
2. De voldoende kafan voor vrouwen is drie stukken stof: de hoes, het onderste stuk en de sluier, of de hoes, het bovenste stuk en de sluier.
3. De noodzakelijke kafan (farḍ) is één stuk stof voor zowel mannen als vrouwen, dat het gehele lichaam bedekt. Hidāyah, Durr‑e‑Mukhtār, ʿĀlamgīrī, Qāḍī Khan

Regel: De hoes moet groter zijn dan de hoogte van het lichaam, zodat deze aan beide uiteinden kan worden vastgebonden. De onderkant moet zo lang zijn dat hij van het haar tot de voeten bedekt; alleen de extra stukjes die op de omslag worden gebruikt om aan beide uiteinden te knopen, zijn langer dan de onderkant. De bovenkant is om de keel tot onder de knieën af te dekken en is hetzelfde voor en achter. De traditie die wordt gebruikt bij analfabeten is dat de achterkant korter is dan de voorkant; dit klopt niet. De top heeft geen mouwen of open kraag (gebruikt voor knopen). Het verschil tussen de bovenkant van mannetjes en vrouwtjes is dat de mannelijke bovenkant wordt gescheurd aan de kragen en de vrouwelijke bovenkant wordt gescheurd aan de borst. De sluier moet drie armen lengte zijn, wat betekent ongeveer anderhalve meter. Het borstgedeelte voor vrouwen is van de borsten tot beneden de navel, en het is beter om het tot aan de dijen te hebben. ʿĀlamgīrī, Durr‑e‑Mukhtār, Bahār

Regel: Zonder reden is het hebben van een kafan dat minder is dan voldoende makrūh en niet toegestaan. Durr‑e‑Mukhtār, Bahār

10 Kafan voor kinderen

Voor een meisje vanaf 9 jaar wordt een volledige vrouwen kafan gegeven, en voor een jongen vanaf 12 jaar een volledige kafan van een man.

Voor een meisje < 9 jaar is de kafan twee stukken en voor een jongen < 12 jaar is de kafan één stuk, maar het is beter om twee stukken te geven en het is eigenlijk het beste als de volledige kafan voor beide wordt gegeven, zelfs als het kind één dag oud is. Qāḍī Khan, Durr‑e‑Mukhtār, Bahār

11 Van wiens eigendom moet de kafan betaald zijn?

Als de overledene iets heeft nagelaten, moet de Kafan hiervan worden gekocht. Radd-ul-Muḥtār.

Schuld, testament, erfenis etc. worden allemaal eerst aangewend voor de Kafan, wat betekent dat eerst de Kafan zal zijn gekocht dan worden de schulden etc. voldaan. Dan wordt wat er overblijft een derde gebruikt om de wil en dan zal de rest worden gegeven aan erfelijke familieleden. Johra.

Als de overledene geen eigendommen heeft nagelaten, is degene die verantwoordelijk is voor de overledene en was verantwoordelijk voor de overledene tijdens hun leven zal de Kafan leveren en er is niemand als deze beschikbaar is, zal de Kafan worden gegeven van Bait-ul-Maal (aanbetaling van geld dat wordt gebruikt voor moslims). Als er geen geld is voor Bait-ul-Maal, dan is het de verantwoordelijkheid van de moslims aldaar om de Kafan te geven en als ze dat niet doen, zijn ze allemaal zondaars. Durr-e-Mukhtar, Johra.

Als een vrouw stierf en een eigendom achterliet, maar de verantwoordelijkheid van de Kafan nog steeds bij haar ligt man. De enige voorwaarde is dat er niet zoiets werd gezegd voordat je stierf, wat de verantwoordelijkheid weg van de echtgenoot. Als de man stierf en de vrouw er zelf een had eigendom zou ze nog steeds niet verantwoordelijk zijn voor de Kafan van haar overleden man. ʿĀlamgīrī, Durr-e-Mukhtar.

12 Wanneer kan iemand om een kafan smeken?

Regel: Als er voldoende kafan is, dan is het niet toegestaan om meer te bedelen, want zonder noodzaak is bedelen niet toegestaan. Als er echter niet eens de nodige hoeveelheid kafan beschikbaar is, dan kunt u bedelen om het bedrag dat benodigd is om het ontbrekende deel te kopen. En als een moslim de noodzakelijke hoeveelheid vervult zonder de noodzaak om te bedelen, dan zal Inshā’Allāh hij de beloning voor een volledige kafan krijgen. Fatāwā‑e‑Razviyya

13 Wat wil zeggen kafan wājib?

Wanneer wordt verwezen dat de kafan wājib is voor zo iemand, betekent dit kafan volgens Sharīʿat. Op dezelfde manier zijn de rest van de goederen, zoals parfum, baden, het lichaam naar de begraafplaats brengen, allemaal volgens Sharīʿat. Wat betreft de rest van de goederen: als alle familieleden de persoon die verantwoordelijk is toestemming hebben gegeven, dan is het toegestaan; anders ligt de verantwoordelijkheid bij de persoon die het geld wil uitgeven. Radd‑ul‑Muḥtār, Bahār

14 Methode om de kafan aan te trekken

De methode is eerst het lijk wassen en vervolgens voorzichtig afdrogen met een doek, zodat de kafan niet nat wordt. Vervolgens wordt de kafan één keer, drie, vijf of zeven keer gewierookt, maar niet meer dan zeven keer.

Leg de kafan dan als volgt: eerst het grote vel (omslag), dan de onderkant, de bovenkant, en leg dan het lijf hierop. Leg de bovenkant erop op de juiste manier, breng parfum op het lichaam en de baard aan, en breng vervolgens kafoor aan op het hoofd, de neus, handen, knieën en voeten.

Wikkel vervolgens de onderste ronde eerst links en dan rechts, en wikkel daarna de omslag om: eerst links, dan de rechterkant, zodat de rechterkant bovenop blijft. Bind het vervolgens van boven en van onder vast, zodat het niet openwaait.

Voor een vrouw: doe de bovenkant aan, deel haar haar in tweeën en leg deze over de bovenkant op de borst. Leg vervolgens de sluier halverwege de rug en breng deze over het hoofd en bedek het gezicht als een niqāb, en het uiteinde is op de borst. Dus de lengte is van halverwege de rug naar de borst en de breedte is van één oorlel tot de oorlel.

Sommige mensen doen de sluier aan alsof zij hem dagelijks dragen, en dit is verkeerd en tegen de Sunnat.

Wikkel vervolgens de onderkant van de hoes en wikkel er daarna boven op de borstomslag, van de borst tot de dijen, en bind deze vast. ʿĀlamgīrī, Durr‑e‑Mukhtār, Bahār

15 Regelgeving voor een dode ongelovige

Regel: Er is geen wassing en kafan (lijkwade) voor een ongelovige, maar wikkel het in een groot stuk stof en begraaf het in een hol, en doe dit alleen als er niemand van hun religie aanwezig is. Als er iemand van hun geloof aanwezig is, neem het lichaam niet mee, noch mag een moslim het aanraken, noch naar de begrafenis gaan. Durr‑e‑Mukhtār, Radd‑ul‑Muḥtār

Regel: Houd beide handen van de overledene op hun zij, zodat ze op de borst kunnen worden gelegd bij ongelovigen. Durr‑e‑Mukhtār. Bij sommige gelegenheden steken mensen de handen onder de navel zoals in de Namāz, en dit is ook niet correct. Bahār‑e‑Sharīʿat

Regel: Voor het wassen van het lichaam zijn nieuwe lege containers niet nodig; normaal huishoudelijk keukengerei is voldoende. In sommige huizen vernietigen mensen het keukengerei nadat ze het lichaam hebben gewassen, en dit is niet toegestaan en ḥarām, aangezien het geld verspilt en ofwel aan de armen moet worden gegeven ofwel opnieuw gebruikt door uzelf. Als ze vies zijn geworden, was ze dan schoon. Als men denkt dat het onzuiver is om ze in huis te houden, dan is dit ook analfabetisme en domheid. Sommige mensen gooien het water weg dat in het gebruiksvoorwerp achterblijft; dit is ook ḥarām. Bahār‑e‑Sharīʿat