1 Sharīʿah Governance als Fundament
Sharīʿah‑naleving is de ruggengraat van de islamitische banking & finance. Het geeft legitimiteit aan de praktijken van het islamitisch bankieren en financiën. Het verhoogt ook het vertrouwen van de aandeelhouders en het publiek dat alle praktijken en activiteiten in overeenstemming zijn met de Sharīʿah ten alle tijden. Het bestaan van niet‑Sharīʿah conforme elementen zou niet alleen van invloed zijn op het vertrouwen van het publiek in islamitisch bankieren & finance, maar misschien ook islamitische reputatierisico’s blootstellen. De compliance (naleving) van de Sharīʿah‑principes zal worden bereikt door het hebben van een goede Sharīʿah governance‑kader. (Bahāre Sharīʿat, z.j.; Iḥyāʾ ʿUlūm ad‑Dīn, z.j.; Radd al‑Muḥtār, z.j.)
2 Wat is een Sharīʿah Board (Raad van Commissarissen)?
Een Sharīʿah Board is een onafhankelijk orgaan van gespecialiseerde juristen in fiqh al‑Muʿamalāt (islamitische commerciële jurisprudentie). Echter, de raad kan ook leden bevatten die niet gespecialiseerd zijn in fiqh al‑Muʿamalāt, maar die experts zijn op het gebied van islamitische financiële instellingen. Zij hebben de plicht om te regisseren, evalueren en toezicht te houden op de activiteiten van de islamitische financiële instelling, om ervoor te zorgen dat deze in overeenstemming zijn met de islamitische Sharīʿah‑regels en principes. (Mukhtaṣar al‑Qudūrī, z.j.; Al‑Itqān, z.j.)
3 Waarom Sharīʿah Governance essentieel is
Sharīʿah Governance zorgt ervoor dat:
- alle financiële producten Sharīʿah‑conform zijn;
- alle contracten voldoen aan de regels van fiqh al‑Muʿamalāt;
- de bank geen verboden elementen zoals ribā, gharār of maysīr toepast;
- het vertrouwen van klanten, spaarders en investeerders behouden blijft;
- reputatierisico’s worden voorkomen;
- de islamitische financiële instelling haar religieuze en juridische legitimiteit behoudt.
Deze principes sluiten aan bij de maqāṣid al‑Sharīʿah, die het behoud van religie, leven, intellect, afstamming en eigendom beogen. (Al‑Qurṭubī, z.j.; Al‑Ghazālī, z.j.)
4 Taken van de Sharīʿah Board
De Sharīʿah Board:
- beoordeelt alle contracten en producten;
- geeft Sharīʿah‑fatāwā over nieuwe financiële structuren;
- ziet toe op de implementatie van Sharīʿah‑regels;
- controleert interne processen en governance;
- voorkomt dat verboden elementen in producten sluipen;
- waarborgt dat alle transacties transparant, eerlijk en Sharīʿah‑conform zijn.
Deze taken zijn gebaseerd op klassieke fiqh‑principes die misleiding, fraude, ribā en onrechtvaardigheid verbieden. (Tafsīr al‑Jalālayn, z.j.; Fatḥ al‑Bārī, z.j.)
5 Sharīʿah Governance en Reputatierisico
Wanneer een islamitische financiële instelling niet‑Sharīʿah conforme elementen toepast, zoals:
- ribā (rente),
- gharār (excessieve onzekerheid),
- maysīr (gokpraktijken),
- misleiding,
- onrechtvaardige contracten,
dan verliest zij haar religieuze legitimiteit. Dit leidt tot reputatieschade, verlies van vertrouwen en mogelijk het wegvallen van klanten. (Bahāre Sharīʿat, z.j.; Radd al‑Muḥtār, z.j.)
Sharīʿah Governance voorkomt deze risico’s door voortdurende toetsing en toezicht.